Duitsland
Om oorlogsschulden te betalen, drukte de overheid steeds meer geld bij. In oktober 1923 verdubbelden de prijzen ongeveer elke vier dagen. Een Amerikaanse dollar kostte in november 4,2 biljoen mark.
Kies een jaar, bijvoorbeeld je geboortejaar, en zie met echte cijfers van het CBS wat € 100 van toen nu kost.
Hoeveel koopkracht geld door de jaren heeft verloren, met echte cijfers van het CBS sinds 1969, en hoe goud het in dezelfde periode deed.
Kies een jaar, bijvoorbeeld je geboortejaar of het jaar van je eerste baan, en een bedrag.
Het grote bedrag is wat je nu nodig hebt om te kopen wat dat bedrag toen kocht. De grafiek laat zien hoe geld in een oude sok steeds minder waard werd. Daaronder zie je wat er met hetzelfde bedrag in goud was gebeurd.
Goed om te weten: Dit is een terugblik, geen voorspelling. Kies ook eens 1980: dan zie je dat goud soms heel lang achterbleef bij de inflatie.
Eeuwenlang het geld van Nederland; de naam komt van “gouden” munt. In de jaren zeventig liep de inflatie in Nederland op tot rond de 10% per jaar. Op 1 januari 1999 werd de koers vastgezet op € 1 = ƒ 2,20371, en vanaf 2002 betaalden we met de euro.
Bron: CBS, consumentenprijsindex (CPI) sinds 1969, alle huishoudens. De reeksen met verschillende basisjaren zijn aan elkaar gekoppeld; door afronding kan de uitkomst een fractie afwijken. Bedragen van vóór 2002 zijn omgerekend van guldens (€ 1 = ƒ 2,20371).
Ter vergelijking: bij 2% inflatie per jaar duurt het ongeveer 35 jaar voordat prijzen verdubbelen.
Bronnen. “De ergste maand”: Hanke & Krus, “World Hyperinflations” (2012), de standaardtabel van alle hyperinflaties; de schuifbalk rekent met de hoogste gemeten maandinflatie, in werkelijkheid verschilde het van dag tot dag. “Hele periode”: Duitsland: de dollarkoers van de mark (maandgemiddelden, 1914–1923); Hongarije: de officiële adópengő-index van het Hongaarse statistiekbureau KSH (1946); Joegoslavië: de officiële maandcijfers van het Joegoslavische statistiekbureau (via Bogetić, Dragutinović & Petrović, 2022); Venezuela: de officiële jaarcijfers van de Banco Central de Venezuela (2008–2021), waarbij onafhankelijke schattingen voor 2016–2018 veel hoger uitkwamen. Tussen twee meetpunten is de stijging gelijkmatig verdeeld. Voor Griekenland en Zimbabwe bestaan geen betrouwbare cijfers over de hele periode. Bedragen zijn afgerond.
Voor dit jaar hebben we geen goudprijs. Kies een ander jaar om te zien wat goud deed in dezelfde periode.
Dezelfde € 100 uit 1989, op drie manieren bewaard.
Bronnen: Wereldbank (goudprijs, jaargemiddelden in dollars per troy ounce, en wisselkoersen van de andere munten), Federal Reserve (wisselkoersen van gulden en euro; vóór 1971 de vaste koers van ƒ 3,62 per dollar), CBS en Wereldbank (inflatie). Bij de euro en de oude Europese munten gebruiken we voor nu de actuele goudprijs, bij de andere munten het gemiddelde van 2025. Dit is een terugblik, geen voorspelling en geen advies: ook goud kan flink dalen, en resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Kosten en opslag zijn niet meegerekend.
De euro verliest langzaam koopkracht. Maar soms gaat het veel harder. Vier voorbeelden uit de geschiedenis.
Om oorlogsschulden te betalen, drukte de overheid steeds meer geld bij. In oktober 1923 verdubbelden de prijzen ongeveer elke vier dagen. Een Amerikaanse dollar kostte in november 4,2 biljoen mark.
Na de Tweede Wereldoorlog verdubbelden de prijzen in juli 1946 ongeveer elke 15 uur: de hoogste inflatie ooit gemeten. Er kwam een biljet van 100 triljoen pengő.
In november 2008 verdubbelden de prijzen ongeveer elke dag. Er kwam een biljet van 100 biljoen Zimbabwaanse dollar. In 2009 werd de munt losgelaten; mensen betaalden voortaan met buitenlands geld.
Door jarenlange hoge inflatie werden er drie keer nullen van de bolívar geschrapt, in 2008, 2018 en 2021: samen 14 nullen. Wat ooit 100 biljoen bolívar was, is nu 1 bolívar.
Telkens ging het om een combinatie van oorlog of crisis, enorme schulden en een overheid die geld bijdrukte om haar rekeningen te betalen. Het vertrouwen in het geld verdween, en daarmee de waarde.
De euro valt onder de Europese Centrale Bank, die onafhankelijk is van de politiek en als doel heeft de inflatie rond de 2% per jaar te houden. Grote munten als de euro, de dollar en de Zwitserse frank verliezen daardoor vooral langzaam waarde, zoals je hierboven ziet. Maar ook langzaam gaat het hard: € 100 uit 1969 kost nu ruim € 600.
Mijn kijk“Sinds geld niet meer aan goud gekoppeld is, verliest het veel sneller zijn waarde. Dat zie je in de Tijdreis hierboven. Ik denk dat dat op lange termijn een risico is voor iedereen die alleen spaart. Daarom vind ik het belangrijk om te spreiden, ook over dingen die schaars zijn, zoals goud, zilver en Bitcoin.”
KevinDit is mijn persoonlijke visie, geen advies. In de sessies leg ik je uit hoe het werkt, en jij beslist.
Bronnen historische voorbeelden: Hanke & Krus, “World Hyperinflations” (2012), en de centrale banken van de betreffende landen. Bedragen zijn afgerond.
Wil je dat je geld zijn waarde houdt?
In sessie 1 kijken we rustig naar jouw situatie, bij jou thuis aan de keukentafel. Ik combineer RijkBegin met mijn werk als IC-verpleegkundige, dus mijn agenda is beperkt.
Plan je eerste sessie of vraag eerst de gratis brochure aanWat kosten kosten?
Een verschil van 0,2% of 1,5% kosten per jaar lijkt klein. Zie wat het over de jaren met je vermogen doet. Op € 100 per maand scheelt het na 20 jaar ± € 5.900 Open de tool